در طول دهههای گذشته، پیشرفت فناوری در غالب ابزارهایی بوده که توانمندساز جریانهای کاری بودهاند مانند تجزیه و تحلیل پیشرفته، اتوماسیون و شبکههای دیجیتال. اکنون هوش مصنوعی مولد (Gen AI) به نقطهای رسیده که میتواند نه فقط ابزار که یک «نیروی عامل تحول» باشد.
این گزارش مککینزی بر پایه تحلیلهای گسترده شامل ۶۳ کاربرد (use case) در ۱۶ حوزه کسبوکار تخمین زده است که استفاده کامل از Gen AI میتواند ارزش ۲.۶ تا ۴.۴ تریلیون دلار آمریکا در سال برای اقتصاد جهانی ایجاد کند. برای مقایسه، کل تولید ناخالص داخلی بریتانیا در سال ۲۰۲۱ حدود ۳.۱ تریلیون دلار بود.
بیشترین تمرکز ارزش در چه حوزههایی است؟
تقریباً 75 درصد این ارزش از چهار بخش کلیدی منشأ میگیرد:
-
عملیات مشتری (Customer Operations)
شامل پشتیبانی خودکار، تعاملات شخصیسازیشده و خدمات کارآمدتر
-
بازاریابی و فروش (Marketing & Sales)
تولید محتوای خلاقانه، استراتژیهای شخصیسازیشده و افزایش بازدهی کمپینها
-
مهندسی نرمافزار (Software Engineering)
خودکارسازی کدنویسی، اصلاح کد، تحلیل ریشهای مشکلات و طراحی سیستمها
-
تحقیق و توسعه (R&D)
بهینهسازی طراحی محصولات، بالا بردن کارآمدی تولید و کاهش هزینههای لجستیک و مواد
تاثیر در صنایع مختلف
-
بانکداری: ارزش افزوده بالقوه بین ۲۰۰ تا ۳۴۰ میلیارد دلار سالانه
-
فناوری پیشرفته و علوم زندگی: مشابه با بانکداری، با ظرفیت تحول در ساخت محصولات جدید.
-
خردهفروشی و کالاهای مصرفی (CPG): افزایش بهرهوری بین ۴۰۰ تا ۶۶۰ میلیارد دلار در سال
تحول ساختار کار و بهرهوری نیروی انسانی
-
اتوماسیون گسترده وظایف: Gen AI قادر است ۶۰ تا ۷۰ درصد فعالیتهای روزانه کارکنان خصوصاً در حوزههای اداری و فکری را اتوماتیک کند؛ نسبت به برآوردهای قبلی که حدود ۵۰ درصد بود، پیشروتر است.
-
شتاب در تحول فعالیتها: با پیشرفتهای تکنولوژیک و پذیرش سریعتر، ممکن است تا سال ۲۰۴۵، نیمی از فعالیتهای کاری توسط هوش مصنوعی انجام شوند. این تحول تقریبا ده سال زودتر از برآوردهای گذشته اتفاق خواهد افتاد.
رشد بهرهوری نیروی کار و تاثیر بلندمدت
-
افزایش بهرهوری: برآورد میشود که Gen AI بین ۰.۱ تا ۰.۶ درصد رشد سالانه در بهرهوری نیروی کار تا سال ۲۰۴۰ ایجاد کند. با ترکیب سایر فناوریها، این عدد میتواند بین ۰.۲ تا ۳.۳ درصد افزایش یابد.
-
مراحل کاری باز طراحیشده: تمرکز از کارهای تکراری به فعالیتهای خلاقانهتر قصد دارد. این انقلاب کار، به انسان اجازه میدهد تواناییها و زمان را به ارزش افزوده محوری اختصاص دهد.
ریسکها و چالشهای پیشرو
-
پشتیبانی از نیروی کار: ضرورت دارد نیروهای کار بازآموزی (reskilling) شوند، نقشهای خود را تغییر دهند یا تعدیل کنند تا تناسب با محیط AI ایجاد شود
-
مدیریت ریسک هوش مصنوعی: باید موضوعاتی مانند حریم خصوصی، دقت تصمیمگیری و تعصب الگوریتمی لحاظ شود.
-
فرآیندها و سازمانها باید بازطراحی شوند: صرفا اضافه کردن فناوری کافی نیست؛ نیاز به بازنگری ساختار، فرهنگ و مدلهای کاری وجود دارد.
جمعبندی نهایی
-
Gen AI میتواند تریلیونها دلار ارزش اقتصادی ایجاد کند. رقمی که شاید برابر یا بالاتر از GDP کشورهایی مانند بریتانیا است.
-
تمرکز این ارزش بر تعدادی حوزه کلیدی است: خدمات مشتری، بازاریابی، مهندسی و R&D.
-
تحول ساختار فعالیتهای کاری و ارتقای بهرهوری کاملا در پیش است. جهشی فراگیر در نحوه انجام کار.
-
چالشها باید با استراتژی تقویت مهارت و بازطراحی تجاری پاسخ داده شوند.
-
پیادهسازی موفق نیاز به دیدی طولانیمدت، پایدار و انسانیمحور دارد.
پیام راهبردی: برای فتح مرز جدید بهرهوری، باید نهتنها فناوری را پذیرفت، بلکه ساختارهای کاری، مهارتها و فرهنگ سازمانی را بازطراحی کرد.
